PR 13 – Vereda do Fanal | Szlaki na Maderze
Bądź na bieżąco:
Trochę o Maderze...
Madera to wulkaniczny archipelag położony na Oceanie Atlantyckim, około 1000 km od wybrzeży Portugalii i 500 km od Afryki. Wyspa charakteryzuje się niezwykle urozmaiconą rzeźbą terenu z ostrymi klifami, głębokimi dolinami oraz wysokimi szczytami sięgającymi niemal 1900 m n.p.m. Panuje tu łagodny, podzwrotnikowy klimat, dzięki któremu Madera nazywana jest krainą wiecznej wiosny. Niezwykłym walorem przyrodniczym wyspy są pierwotne lasy wawrzynowe (Laurissilva), wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Wyspa została oficjalnie odkryta przez portugalskich żeglarzy João Gonçalvesa Zarco i Tristão Vaza Teixeirę w 1419 roku. Jako wcześniej bezludny teren, stała się kluczowym punktem wypadowym w erze wielkich odkryć geograficznych. W kolejnych stuleciach Madera zasłynęła z uprawy trzciny cukrowej, nazywanej „białym złotem”, co przyciągnęło kupców z całej Europy. Od XVII wieku gospodarkę wyspy zaczął dominować handel wzmacnianym winem Madera, które zyskało światową sławę. W XIX wieku wyspa przekształciła się w modne uzdrowisko dla europejskiej arystokracji i elit. Dzisiaj Madera funkcjonuje jako autonomiczny region Portugalii o bogatej historii i stabilnej pozycji turystycznej.
Kultura Madery to unikalne połączenie tradycji portugalskich z wpływami atlantyckimi i wiejskim stylem życia. Symbolem lokalnego dziedzictwa jest misterny system lewad, czyli kanałów nawadniających transportujących wodę z wilgotnej północy na suche południe. Wyspa słynie z unikalnych tradycji, takich jak emocjonujące zjazdy wiklinowymi saniami (carreiros) w Funchal. Lokalna kuchnia bazuje na świeżych rybach, m.in. pałaszu czarnym serwowanym z bananem, oraz tradycyjnych szaszłykach espetada. Muzyka folkowa i lokalne rękodzieło, zwłaszcza wyroby z wikliny i haft maderowski, są do dziś dumą mieszkańców. Całość kulturowego krajobrazu dopełniają huczne obchody Festiwalu Kwiatów oraz znane na całym świecie pokazy fajerwerków w Nowy Rok.
PAMIĘTNIK Z PODRÓŻY
Ten pamiętnik z podróży został stworzony przez podróżnika – dla podróżników. To nie jest zwykły notes. To Twoje osobiste miejsce pełne emocji, zdjęć, biletów, paragonów i drobiazgów, które przypominają, że życie naprawdę się dzieje, kiedy jesteś w drodze.
Każda jego strona to mała kapsuła czasu – gotowa, by wypełnić ją wspomnieniami z Twoich wypraw. Przyklej zdjęcia, zachowaj bilety z muzeów, paragony z lokalnych restauracji, a nawet zasuszone listki z ulubionych miejsc.
To Twoja historia – wyjątkowa i jedyna w swoim rodzaju.
PR13 - Vereda do Fanal
10,8 km | 4-5h |↗ 443m ↘ 158m
Gdzie się znajduje?
Północno-zachodnia część wyspy, w rejonie płaskowyżu Paúl da Serra. Szlak łączy przełęcz Asseiceira (drogę ER209) z kultową polaną i lasem Fanal.
Szczegóły techniczne (długość, przewyższenia, nawierzchnia):
Długość: 10,8 km w jedną stronę (ok. 21,6 km w wariancie tam i z powrotem).
Przewyższenie: +443 m / -158 m (w zależności od kierunku).
Rodzaj podłoża: Głównie naturalna, ziemno-kamienista ścieżka leśna, po deszczach mocno błotnista, z licznymi wystającymi korzeniami oraz odcinkami prowadzonymi po trawiastych polanach i schodkach.
Czy szlak jest trudny?
Średnio-trudny. Długość trasy oraz zmienne warunki pogodowe sprawiają, że wymaga przyzwoitej kondycji. Nie ma tu jednak eksponowanych, przerażających przepaści.
Klimat i styl szlaku – dla kogo?
Szlak ma wybitnie tajemniczy, wręcz mistyczny charakter. Prowadzi otwartymi grzbietami oraz gęstym, wiekowym lasem wawrzynolistnym. Często spowity jest chłodną gęstą mgłą, co nadaje mu unikalny klimat rodem z filmów fantasy. Idealny dla: fotografów, miłośników natury, osób szukających wyciszenia i długich, górskich spacerów.
Ciekawostki i porady
To jeden z najbardziej zmiennych pogodowo szlaków. W ciągu 30 minut słoneczna aura potrafi ustąpić miejsca całkowitemu brakowi widoczności. Warto mieć w telefonie pobraną mapę offline (np. Mapy.com), bo we mgle łatwo zgubić właściwą ścieżkę na otwartych polanach.
Propozycja połączenia
Na końcu szlaku w Fanal możesz bezpośrednio wejść na PR 14 Levada dos Cedros, schodząc z górskiej grani wprost do doliny lewady.
Serce szlaku PR 13
Fanal to najsłynniejsza część pierwotnego lasu wawrzynolistnego (Laurissilva), wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Sercem tego miejsca są kilkusetletnie, wręcz sędziwe okazy makaronezyjskich korzeniowców i starych drzew wawrzynowych, których pnie i powykręcane konary pokryte są gęstym, soczyście zielonym mchem. Miejsce to słynie z unikalnego mikroklimatu – gęsta, chłodna mgła spływa tu bardzo często z oceanu i spowija całą polanę, tworząc baśniową, tajemniczą atmosferę rodem z filmów fantasy. W słoneczne dni Fanal zmienia oblicze i zamienia się w rozległą, idylliczną oazę, na której swobodnie pasą się stada lokalnych krów.
Sprawdź ofertę na podróżnicze produkty
Znajdziesz tutaj pamiętniki z podróży, dzienniki podróżnika, kalendarze z mapą świata, zakładki do książek, bransoletki z kolekcji "Travel", naklejki podróżnicze i wiele innych! Możliwość personalizacji i zapakowania na prezent GRATIS!
KLIKWskazówka praktyczna: Jak kupić bilety na szlaki PR?
Od 2025/2026 roku wszystkie oficjalne, klasyfikowane szlaki piesze na Maderze (oznaczone symbolem PR – Percurso Recomendado) są płatne i objęte obowiązkowym systemem rezerwacji online.
Gdzie kupić: Rezerwacji i opłat dokonuje się wyłącznie przez oficjalny portal rządowy SIMplifica
Cena biletów:
Standardowy bilet: 4,50 € za osobę za każdy szlak PR.
Wyjątek – PR1 (Vereda do Areeiro): Kosztuje 10,50 € ze względu na wysoką popularność i nakłady na utrzymanie infrastruktury.
Karnety kilkudniowe: Jeśli przechodzicie kilka szlaków PR, opłaca się kupić karnet łączony (np. 1-dniowy za 9 €, 3-dniowy za 22,50 € lub 7-dniowy za 52,50 € – uwaga: karnety nie obejmują szlaku PR1).
Okienka czasowe (Time-slots): Przy rezerwacji należy wybrać wstępną 30-minutową godzinę wejścia na szlak (system ma na celu ograniczenie tłoków w godzinach szczytu).
Ważna uwaga zasięgowa: Kup bilety z wyprzedzeniem w hotelu/pensjonacie. Wiele punktów startowych (zwłaszcza w wysokich partiach gór czy głębokich dolinach) nie ma w ogóle zasięgu sieci komórkowej, co uniemożliwi zakup na miejscu. Potwierdzenie z kodem QR zapisz w telefonie lub wydrukuj.
Spodobał Ci się ten artykuł?
Mam nadzieję, że artykuł z mojej podróży pomógł Ci w zaplanowaniu Twojego wyjazdu! Jeżeli masz ochotę wesprzeć moje pasje i postawić mi wirtualna kawę to byłabym przeszczęśliwa! W ramach podziękowania możesz bezpłatnie czerpać informacje związane z podróżami oraz otrzymasz kod rabatowy na produkty w moim sklepie!
